Theo FiBL và IFOAM – Organics International, năm 2023 diện tích nông nghiệp hữu cơ trên toàn thế giới đạt khoảng 98,9 triệu ha, với hơn 4,3 triệu nhà sản xuất tại gần 190 quốc gia. Doanh số bán lẻ thực phẩm và đồ uống hữu cơ toàn cầu đã vượt 136 tỷ euro. Đây là những con số cho thấy thực phẩm hữu cơ không còn chỉ là một thị trường ngách mà đã hình thành một hệ sinh thái sản xuất và tiêu dùng có quy mô quốc tế.
Nhu cầu tập trung ở những thị trường lớn
Châu Âu và Bắc Mỹ hiện vẫn là hai khu vực chiếm phần lớn doanh thu của thị trường thực phẩm hữu cơ toàn cầu. Theo dữ liệu FiBL/IFOAM, hai khu vực này cộng lại chiếm khoảng 90% doanh thu hữu cơ toàn cầu năm 2023. Bên cạnh đó, thị trường châu Á cũng đang giữ vai trò ngày càng đáng chú ý, với Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Ấn Độ nằm trong nhóm những thị trường quan trọng của khu vực.
Điều này cũng tạo ra một đặc điểm đáng chú ý của ngành: sản xuất và tiêu dùng hữu cơ không nhất thiết nằm cùng một khu vực. Nhiều thị trường có nhu cầu cao phải dựa vào nguồn cung quốc tế đối với những sản phẩm hoặc nguyên liệu phù hợp với điều kiện khí hậu và mùa vụ của họ. Thương mại quốc tế vì thế trở thành một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng thực phẩm hữu cơ.
Tại Hoa Kỳ, dữ liệu của USDA cho thấy giá trị nhập khẩu các sản phẩm hữu cơ được theo dõi đã tăng lên 5,7 tỷ USD trong năm 2024. Sự gia tăng này một phần đến từ nhu cầu đối với những sản phẩm mà điều kiện sản xuất trong nước không đáp ứng đủ hoặc không phù hợp quanh năm.
Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến điều gì?
Sự phát triển của thị trường hữu cơ không chỉ được thể hiện qua doanh số. Tại nhiều thị trường, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến những câu hỏi như: sản phẩm đến từ đâu, nguyên liệu được sản xuất như thế nào, quy trình có minh bạch hay không và những tiêu chuẩn nào được sử dụng để xác nhận chất lượng.
Tại Anh, báo cáo thị trường hữu cơ năm 2026 của Soil Association Certification ghi nhận thị trường thực phẩm và đồ uống hữu cơ đạt 3,9 tỷ bảng Anh trong năm 2025, tăng 4,2% so với năm trước. Báo cáo cũng cho thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các vấn đề như thuốc bảo vệ thực vật, thực phẩm siêu chế biến và giá trị dinh dưỡng khi lựa chọn thực phẩm.
Tuy nhiên, thị trường hữu cơ cũng đang đứng trước những thách thức không nhỏ. Giá thành sản xuất và giá bán cao hơn thực phẩm thông thường, chi phí lao động và năng lượng, yêu cầu chứng nhận cũng như những tiêu chuẩn khác nhau giữa các thị trường có thể tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp và người sản xuất. Báo cáo của FiBL cũng ghi nhận tác động của lạm phát và chi phí đầu vào đối với thị trường hữu cơ trong những năm gần đây.
Cơ hội nằm ở sự minh bạch và chất lượng
Khi thị trường ngày càng mở rộng, khái niệm “hữu cơ” cũng không còn đơn giản là một xu hướng tiêu dùng. Đối với doanh nghiệp, đó là cả một chuỗi giá trị bắt đầu từ vùng nguyên liệu, người nông dân, phương thức canh tác và quy trình sản xuất, cho đến chứng nhận, kiểm soát chất lượng và khả năng đáp ứng những yêu cầu của từng thị trường.
Đây cũng là lý do thị trường quốc tế ngày càng chú trọng đến nguồn gốc và tính minh bạch của sản phẩm. Một sản phẩm muốn đi xa không chỉ cần có câu chuyện hay, mà cần có một hành trình đủ rõ ràng để người tiêu dùng và đối tác có thể kiểm chứng.
Với những quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp và nguồn nguyên liệu tự nhiên như Việt Nam, sự phát triển của thị trường hữu cơ mở ra nhiều cơ hội để những sản phẩm từ cây cỏ, hạt và các nguồn nguyên liệu bản địa tiếp cận thị trường quốc tế. Tuy nhiên, cơ hội đó đi cùng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiêu chuẩn, tính ổn định của nguồn cung và khả năng đáp ứng quy định tại từng thị trường.
Thị trường thực phẩm hữu cơ đang phát triển theo hướng rộng hơn, minh bạch hơn và mang tính quốc tế hơn. Đằng sau mỗi sản phẩm hữu cơ không chỉ là một xu hướng tiêu dùng, mà là cả một hệ sinh thái kết nối đất đai, người sản xuất, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
-------------------
Nguồn tham khảo
- FiBL & IFOAM – Organics International, The World of Organic Agriculture 2025: dữ liệu toàn cầu về diện tích, nhà sản xuất, doanh thu và thị trường hữu cơ.
- USDA Economic Research Service, Organic Agriculture: dữ liệu và xu hướng thị trường hữu cơ Hoa Kỳ.
- USDA Economic Research Service, Organic food import values have increased to $5.7 billion since 2011.
- European Commission, Agricultural markets in the organic sector: dữ liệu và diễn biến thương mại thực phẩm hữu cơ tại EU.
- Soil Association Certification, Organic Market Report 2026: dữ liệu thị trường hữu cơ Anh năm 2025.
